Tại sao Sony sẽ không trở thành một Yahoo thứ 2?

Khi nhà đầu cơ Mỹ Daniel Loeb cho biết ông đã trở thành cổ đông lớn nhất của Sony vào tháng 5, giới truyền thông, các nhà đầu tư và không ít nhân viên của Sony đã chuẩn bị tinh thần cho 1 sự sụt giá mạnh, 1 trận chiến không có hồi kết giống như Loeb từng tiến hành ở tập đoàn Yahoo.  Vào hôm thứ ba, quỹ Third Point do ông Loeb sáng lập đã bày tỏ sự thất vọng  khi Sony từ chối lời đề nghị bán cổ phần giải trí cho công ty này; trong khi đó, có rất nhiều tín hiệu cho thấy dù chuyện gì xảy ra thì Sony cũng không thể là phần tiếp theo trong cuộc chiến ủy quyền tại Yahoo. Lí do giải thích cho điều này đó là:

Hai bên đang cư xử đúng mực

Ông Loeb cho biết 2 năm trước sau khi gọi điện thoại tới Yahoo yêu cầu thay đổi bộ máy quản trị, chủ tịch Roy Bostock đã cúp máy, hoặc như ông Loeb miêu tả đó là “đơn phương ngừng cuộc gọi”. Có một sự trái ngược hoàn toàn khi vào tháng 5 ông Loeb đã đến Sony để đề nghị bán lại 1 phần cổ phần giái trí Sony. Sau khi được mời đến văn phòng làm việc tại trụ sở chính của Sony ở Tokyo, ông Loeb đã có cuộc trao đổi với tổng giám đốc điều hành Sony- ông Kazuo Hirai. Sau khi kết thúc cuộc đối thoại kéo dài 30 phút với sự tham gia của giám đốc tài chính Sony ông Masaru Kato, ông Loeb đã gửi cho ông Hirai một bức thư đề nghị bán lại 1 phần cổ phần giải trí của Sony.

Trường hợp của Yahoo là một chuỗi các cuộc tấn công cá nhân cho đến khi ông Loeb giành chiến thắng cuối cùng sau khi tiết lộ các hồ sơ của vị tân chủ tịch Yahoo- ông Scott Thompson là giả mạo. Ông Thompson sau đó đã rời Yahoo và công ty đã nhất trí bổ nhiệm ông Loeb và hai đồng minh với ban quản trị để tiến hành chuyển nhượng. Còn trong vụ việc của Sony, giọng điệu chỉ trích của ông Loeb ít cay nghiệt hơn. Thực tế, ông Hirai không tiếc lời khen ngợi vị tỷ phú Third Point dù cho vị tỷ phú này không ngừng đưa ra những lời chỉ trích giám đốc điều hành Sony về mảng điện ảnh và bộ phận truyền hình của hãng.

Sony cũng đã họp ban quản trị để xem xét lời đề nghị của Third Point đồng thời cũng cẩn trọng trong việc đáp lại những chỉ trích của tỷ phú Daniel Loeb về hoạt động kinh doanh ngành trải trí của hãng. Theo những nguồn tin thân cận, vào thứ ba, trước khi Sony công bố với báo giới lời đề nghị của Third Point, ông Hirai đã gọi điện cho ông Loeb để thông báo về quyết định của hội đồng quản trị.

Khốc liệt trận chiến giành quyền đại diện ở Nhật Bản.

Đã có rất nhiều nhà đầu tư nước ngoài vào Nhật Bản với ý định áp đặt ý chí của mình lên các nhà quản trị doanh nghiệp người Nhật, nhưng đều bị các ngân hàng chiếm giữ cổ phần sở hữu chéo có giá trị lớn loại khỏi cuộc chơi. Hơn thế, các nhà đầu tư nhỏ lẻ cũng chẳng hào hứng chống lại bộ máy quản lý hiện có, cho dù nó hoạt động không tốt.

Rào cản này thậm chí còn khắc nghiệt hơn tại Sony, là hình ảnh quốc gia và là biểu tượng cho nền kinh tế phát triển của Nhật Bản sau chiến tranh. Trong khi rất nhiều người dân Nhật Bản cảm thấy thất vọng về sự chống chọi của Sony trong những năm gần đây nhưng nó vẫn là 1 niềm tự hào của người dân Nhật mà một nhà đầu cơ khó có thể làm được.

Ông Loeb đang cố đánh đồng việc gây sức ép thay đổi Sony của mình với những nỗ lực cải cách kinh tế Nhật của thủ tướng Shinzo Abe. Nhưng thật khó để rút ra sự tương đồng giữa việc Sony cần tách 20% cổ phần giải trí với việc Nhật Bản cần thoát ra khỏi các vấn đề về cơ cấu vốn ăn sâu vào Nhật Bản như những quy định khắt khe trong thị trường lao động hay các quy định về thuế quan kìm hãm doanh nghiệp đầu tư.

CEO Sony ông Kazuo Hirai đang ở thời kì hoàng kim

Không giống như nhà quản lý của Yahoo liên tục bị chỉ trích, lãnh đạo của Sony đang rất vững vàng trên chiếc ghế của mình. Ông đã cho thấy những tiến bộ trong cam kết khắc phục những thua lỗ lâu dài của ngành kinh doanh TV. Trong quý 2 từ tháng 4 đến tháng 6, ngành kinh doanh TV của Sony lần đầu tiên có lãi trong vòng 3 năm. Trong năm tài chính vừa qua, ông cũng thực hiện tốt lời hứa của mình trong việc đưa Sony thoát ra khỏi khủng hoảng và đạt lợi nhuận.

Ngoài ra, ông cũng đã giám sát buổi ra mắt thành công của chiếc smartphone hàng đầu Xperia Z trong khi máy chơi game cầm tay PlayStation4 đang tạo ra tiếng vang lớn trước khi ra mắt vào cuối năm nay. Cách giải quyết của ông trước lời đề nghị của Third Point cũng cho thấy tính kỉ luật. Ông Hirai đã rất nhanh nhạy khi nhận định hội đồng quản trị nên xem xét kĩ vấn đề,  không đưa ra bất cứ bình luận gì cho đến khi giám đốc lên tiếng.

Những thành công nhỏ này đã giúp tăng cường uy tín của ông trong mắt các cổ đông khi mà tách bộ phận giải trí thành công ty riêng không thể đem lại lợi ích tốt nhất cho công ty. Thử so sánh điều này với hướng giải quyết dành cho CEO của Yahoo- mục tiêu chỉ trích mạnh mẽ của tỷ phú Loeb.

Sony đạt mức tối đa: Bộ phận giải trí không phải để bán

Ngay cả khi Sony cân nhắc về lời đề nghị của Third Point thì có 1 điều rất rõ ràng rằng: Công ty sẽ không tán thành bất kì lời đề nghị bán bộ phận giải trí nào. Lời đề nghị của ông Loeb được cân nhắc một phần là vì nó chỉ là lời đề nghị bán 1 phần của công ty con, điều mà trước đây Sony cũng từng thực hiện trong việc kinh doanh tài chính của mình.

Các ngân hàng tư vấn cho Sony đã đưa ra các số liệu về việc các công ty mà gần đây lập danh sách tạm thời các công ty con của Mỹ cuối cùng đã bán toàn bộ doanh nghiệp vì những khó khăn trong việc đối phó với bên đầu tư thứ 3 và sức cám dỗ của tiền mặt trên cổ phần như thế nào.

Theo nguồn tin thân cận, những số liệu này quan tâm đến những nhà lãnh đạo mà danh sách tạm thời này chỉ là bước đầu tiên trong việc buộc họ phải bán bộ phận kinh doanh giải trí mà công ty sẽ không được chuẩn bị cho điều đó.

Liệu Dan Loeb sẽ bỏ cuộc?

Daniel S. Loeb, nhà sáng lập của Third Point REUTERS
Daniel S. Loeb, nhà sáng lập của Third Point REUTERS

Câu hỏi không có hồi đáp về lời đề nghị của Third Point đã cho thấy Loeb nghiêm túc thế nào trong việc thúc ép lãnh đạo Sony thay đổi. Trong thư của mình, ông nói ông đang nắm giữ 70 triệu cổ phiếu của Sony tương đương 7% cổ phần công ty. Nhưng chỉ có 2/3 trong số đấy là cổ phiếu phổ thông, phần còn lại là tiền mặt và các giao dịch hoán đổi.

Cổ phiếu phổ thông mà Third Point đang nắm giữchưa đến ngưỡng 5%, nếu cao hơn mức này các nhà đầu tư Nhật Bản phải công bố thông tin cho các cơ quan quản lý tài chính về số lượng cổ phiếu vượt ngưỡng. Việc công bố thông tin như vậy có thể sẽ phức tạp, đòi hỏi người đầu tư phải thông báo sau mỗi lần điều chỉnh số lượng.

Trong khi việc cố gắng giữ phần trăm cổ phần dưới 5% là một thực tế phổ biến của các nhà đầu cơ vì lí do thuế, thì điều này đã đặt ra câu hỏi cho Sony liệu có phải ông Leob đang cố gắng giữ ở mức dưới ngưỡng để có thể dễ dàng thoát khỏi thị trường mà không cần thông báo. Thêm nữa, theo những nguồn tin thân cận, ông Leob chưa đăng kí làm cổ đông với công ty- một yêu cầu bắt buộc cho các nhà đầu tư muốn nhận cổ tức hoặc đưa ra kiến nghị trong đại hội cổ đông.

Để mọi người thừa nhận điều này chỉ còn là vấn đề thời gian, bởi vì ông Leob đã tiến hành đầu tư vào Sony từ tháng 5, điều đó có nghĩa phải đến tháng 9 thì sổ đăng kí cổ đông mới tiếp tục mở.

Hiện tại ông Leob chưa lên tiếng về sự việc này.

Dịch bởi ThaoTrang@SECafe