Ở Việt Nam, nơi mà uy tín của những sản phẩm gắn mác “Made in Japan” đã in sâu vào tâm trí của nhiều thế hệ như là chuẩn mực cho chất lượng và độ tin cậy tuyệt đối.Và đặc biệt nói đến SONY ta thường có câu: “NÉT NHƯ SONY”. Hiện nay Sony được người tiêu dùng biết đến với các thương hiệu như điện thoại là Sony Xperia, laptop là Sony Vaio, Tivi là Sony Bravia 4K, máy ảnh Sony Alpha… Đằng sau thành công đó là ngài Akio Morita.

Có một sản nghiệp đồ sộ từ gia đình, lẽ ra Akio Morita không cần phải lăn lộn từ tay trắng đến thế. Trên đống hoang tàn đổ nát của nước Nhật sau Thế chiến II, chàng thanh niên đam mê vật lý quyết tâm biến những quy luật, định lý khô khốc thành… tiền. Nghĩ khác và làm khác, Morita đã khiến cho thế giới phải ghi nhận sự trở lại của nước Nhật trong một vị thế mới.

Morita sinh ngày 26/1/1921 ở Nagoya, Nhật trong một gia đình có truyền thống nấu rượu sake qua 14 thế hệ. Vào thời gian đó, hoạt động của họ cũng đã mở rộng với việc sản xuất đậu nành lên men và tương. Đó là một gia đình giàu có và có quan hệ với phương Tây, trong nhà thường bật máy quay đĩa và nhạc Tây.

Từ khi còn nhỏ, mọi người cho rằng Morita sẽ tiếp tục truyền thống sản xuất rượu sake của gia đình. Ông đã bắt đầu được chuẩn bị để đảm nhận công việc của gia đình khi mới 10 tuổi. Khi đó, bố ông cho ông tham dự tất cả các cuộc họp của công ty. Chỉ trong vài năm, Morita đã trở thành một chuyên gia ở mọi lĩnh vực từ kiểm soát tới sản xuất rượu, tới đánh giá chất lượng rượu do các nhà máy sản xuất, tới việc quản lý nhân viên.

Sau khi tốt nghiệp trung học, Morita đăng ký vào Đại học Hoàng gia Osaka và tốt nghiệp với tấm bằng về vật lý vào năm 1944. Trong thời gian đó, ông đã thực sự yêu thích kỹ thuật và các thử thách của việc ghi âm thanh chất lượng cao.

Được đào tạo là một nhà vật lý học, Morita biết lĩnh vực của ông có thể được trọng dụng. Do đó, Morita tham gia Hải quân Nhật ngay sau khi tốt nghiệp. Lúc này đang là giai đoạn giữa của Thế chiến II. Tại đây, ông gặp Masaru Ibuka, một kỹ sư điện tử ở Uỷ ban Nghiên cứu thời chiến của Hải quân. Hai người cùng chia sẻ sở thích chung và nhanh chóng trở thành bạn thân.

Sau khi chiến tranh kết thúc, Morita làm việc ở Viện Kỹ thuật Tokyo. Trong khi đó, Ibuka làm ở Viện nghiên cứu viễn thông. Morita và Ibuka đã cùng hợp sức với nhau.

Năm 1946, Akio Morita cùng người bạn là kỹ sư Masaru lbuka sáng lập ra Công ty kỹ thuật truyền thông Totsuko với vỏn vẹn 20 nhân viên và số vốn 190.000 yên (350 USD) trong một cửa hàng cũ bị bom tàn phá và đã bị cấm sau chiến tranh.

Sau Thế chiến thứ hai, Nhật Bản bị tàn phá nặng nề, ít ai tin rằng hàng hóa Nhật Bản lại có thể cạnh tranh được với hàng hóa Mỹ. Công trình đầu tiên của Công ty Totsuko là mua một máy quay đĩa của Đức nặng tới 50 kg về tháo ra, nghiên cứu cải tiến thành máy quay đĩa của hãng gọn nhẹ hơn và bán rất chạy. Nhưng công việc của toàn hãng lúc bấy giờ chưa tiến triển. Morita bèn quyết định thành lập một mạng lưới buôn bán rộng khắp và nhờ đó, thâu tóm được những lĩnh vực còn chưa có đối thủ. Năm 1950, công ty của ông tung ra thị trường loại máy ghi âm đầu tiên ở Nhật Bản mang nhãn hiệu G-Type, và 5 năm sau là chiếc radio bán dẫn đầu tiên với tên gọi TR-55.

Máy ghi âm G-Type
Máy ghi âm G-Type

 

Năm 1958 công ty được đổi tên thành Sony – một sự kiện bất thường trong giới kinh doanh Nhật Bản bởi trước đó, chưa có một công ty nào tại nước này được đặt tên theo chữ Latin,đó là một sự kết hợp giữa Sonus – tiếng Latinh nghĩa là âm thanh (sound) và Sonny – một cái tên thân mật người Mỹ thường gọi trẻ con.

Sau đó công ty đã bắt đầu thâm nhập vào thị trường Mỹ, không thông qua khâu trung gian. Sony đã ngày càng ăn nên làm ra không chỉ nhờ đưa ra thị trường tiêu thụ các sản phẩm có chất lượng cao mà còn nhờ các phát minh kỹ thuật. Tháng 5-1960, Sony cho ra đời chiếc máy truyền hình (TV) transistor đầu tiên lấy tên là TV8 -301. Thành quả trên được sự công nhận của cả thế giới, vinh dự không chỉ riêng của Sony, mà còn của cả nền công nghiệp điện tử của Nhật Bản.

Sony TV8 -301
Sony TV8 -301

Ngày 6/6/1961, Sony trở thành công ty Nhật Bản đầu tiên có cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán New York với giá mỗi cổ phiếu là 17,5 USD. Ngay trong phiên giao dịch đầu tiên, 2 triệu cổ phiếu đã được bán hết, giá đóng cửa ngày hôm đó tăng vọt lên tới 24 USD. Qua nhiều năm, công ty tiếp tục phát triển các sản phẩm điện tử mới và tiên tiến, như đầu CD, máy ghi âm kỹ thuật số…

Năm 1979, chiếc máy nghe nhạc bỏ túi hiệu Walkman ra đời đã chinh phục cả thế giới. Cuối năm 1989, Sony mua lại Colombia Pictures (một hãng phim lớn của Mỹ được sáng lập từ năm 1924) với giá 4,8 tỷ USD. Sự kiện này làm rung chuyển giới kinh doanh Mỹ và thế giới.

Morita tại xưởng chế tạo của công ty. Ảnh: wiki
Morita tại xưởng chế tạo của công ty. Ảnh: wiki


Năm 1994, Morita bị tai biến mạch máu não khi chơi tennis, và sau đó ông tuyên bố từ chức chủ tịch tập đoàn Sony. Ông vẫn tiếp tục làm việc, viết sách “Never Mind School Records” (Đừng bao giờ bận tâm đến những thành tích ở trường) – trong đó nhấn mạnh rằng thành công của một người không phụ thuộc vào bằng cấp ở trường. Morita cũng xuất bản một cuốn hồi ký, có tên là “Made in Japan”.
5 năm sau, ở tuổi 78, Morita qua đời vì bệnh viêm phổi. Nhưng tài năng và công sức của ông vẫn được nước Nhật ghi ơn, bởi ông đã góp phần đưa đất nước này từ tàn tích chiến tranh trở về với danh sách những quốc gia hàng đầu về kinh tế.

Nguồn: Sách Cũ Việt Thi